Ineens is zijn de energieprijzen een actueel gespreksonderwerp. Daarbij kan het twee kanten uit gaan. Ofwel je hebt de duurste tarieven van Nederland ofwel je bent een van de weinigen die ‘m zag aankomen en ben je al praktisch van het gas af.

Ruim een jaar geleden had heel Nederland een energieleverancier waarbij je een contract had dat in duur varieerde. De fanatiekelingen onder ons maakten de afgelopen jaren er een sport van om ieder jaar weer de goedkoopste leverancier uit te dokteren en daar een contract af te sluiten. Zo ook in dit gezin. Vrijwel meteen na de inval van Rusland in Oekraïne schoten de energieprijzen ongegeneerd de hoogte in. Een energiecontract met een vaste duur afsluiten is er niet meer bij.

De situatie is nu zelfs zo dramatisch dat de overheid een energieplafond heeft ingevoerd per 1 november aanstaande. De eerste 1500 kuub krijg je voor een door de regering gesponsord tarief. Alles wat je meer verbruikt moet je tegen de geldende markttarieven kopen. Dat is niet mals en als je de laatste jaren niet geïnvesteerd hebt in isolatie van je huis of verduurzaming en dan heb je een probleem. Je zal maar in een tochtig jaren dertig huis wonen zonder spouwmuurisolatie en met enkele beglazing. Verkopen wordt lastig met dit energielabel maar aangezien de meest waanzinnige prijzen tegenwoordig betaald worden moet het toch lukken. Nee, leuk is dat niet.

Ook heb ik veel compassie met bijvoorbeeld de kleine ambachtelijke bakker van de hoek. Als die zijn energietarieven doorberekend komt hij op 10 of meer Euro voor een brood. Je ziet het faillissement al van verre aankomen. Vorige week zag ik minister van Economische Zaken Mickey Adriaansens heel dapper vertellen over de steunmaatregelen voor het MKB. Ze was amper uitgepraat of het weerwoord kwam dat deze niet binnen het bereik van de kleine Mkb-er kwamen. Iets wat ik de dagen erna nog vaak herhaald zag worden.

Als je over deze problematiek nadenkt dan zie je echt voor heel veel gezinnen en kleine bedrijven enorme problemen opdoemen. Juist de inkomenszwakkeren hebben de verouderde woningen die energie slurpen. De jaren 50 en 60 woningen waar veel achterstallig onderhoud is. Wat moet je dan? Verhuizen? Er is in Nederland een ongelooflijk woningtekort dus is dat op de korte termijn geen optie. Met andere woorden je kunt geen kant uit.

Links en rechts hoor ik mensen praten over talloze mogelijkheden om energie te besparen. De open haard is ineens weer populair evenals de palletkachel. Deze optie is heel begrijpelijk maar voor mij valt ie af omdat ik daarmee de lucht vervuil. Je zult me niet horen als iemand eens in de zoveel tijd zijn open haard stookt maar wel als we met z’n allen iedere avond de open haard opstoken. Ik denk dat mensen met aandoeningen aan de luchtwegen of astma hun hart vasthouden. De luchtkwaliteit zal in rap tempo afnemen. Niet dat deze hier de laatste jaren goed is geweest, beter wordt het zeker niet.

In de media hoor ik heel enge verhalen over mensen die met bloempotkachels hun huis proberen te verwarmen. Brand en koolmonoxide vergiftiging liggen op de loer. Ook hier kan ik begrijpen waarom men voor dit soort vreemde methoden kiest maar er moet wel snel tegen opgetreden worden. Van andere kanten hoor ik dat hout schaars wordt, ook kolen kachels zijn weer in opkomst. Allemaal energiebronnen waar we jaren geleden al afscheid van hebben genomen maken hun rentree.

Het wordt een nationale sport om de verwarming zo lang mogelijk uit te laten. Ook hier hoor ik heel veel verschillende getallen. De een gaat pas stoken bij 16 graden terwijl een ander roept dat het minimum 19 graden moet zijn. De wollen truien kunnen allemaal uit de mottenballen en de run op plaids is gestart. De herfstvakantie is net begonnen en in de middag lopen de temperaturen buiten op tot 18 graden. Met deze temperaturen is het ’s avonds hoogstens kil in huis maar van echte kou is gelukkig nog geen sprake. Hoe zitten we ervoor met Kerst? Andere jaren hopen we massaal op een witte Kerst maar ik denk dat er dit jaar maar weinigen lekker sneeuw willen scheppen.

Gelukkig zijn zonnepanelen de afgelopen jaren erg populair geworden. Zo populair dat ons elektriciteitsnet de hoeveelheid terug geleverde kilowatturen bijna niet meer aankan. De prijs die je ontvangt bij terug levering is een fractie van de prijs voor een geleverd kilowattuur. Ja, iemand moet rijk worden van al die mensen die zonnecellen aanschaffen. De conclusie is snel getrokken: je moet ze zelf gebruiken. Zelf heeft dit gezin gekozen voor verwarming via airco’s. Of dit bevalt kan ik nu nog niet zeggen. Hoe koud wordt de winter en hoeveel elektriciteit zullen de airco’s uiteindelijk slurpen? Eind november zullen de airco’s worden geïnstalleerd en ik hoop komend voorjaar verslag van mijn ervaringen te kunnen doen.

Helaas heeft niet iedereen deze mogelijkheid en ik hoop echt dat de komende winter geen mensen in de kou hoeven te zitten omdat ze de exorbitante energieprijzen niet (meer) kunnen betalen. Het is echt te gek voor woorden als je energievoorschot hoger is als je maandelijkse huur of hypotheek. Hoewel ik begrijp dat de overheid niet alles kan opvangen vraag ik me af of er van overheidswege niets iets kan worden ingebouwd om te voorkomen dat die energiebedrijven als lachende derde, record winsten opstrijken. Het voelt zo oneerlijk dat meneer Poetin een oorlog ontketent en de sociaal zwakkeren hier de prijs voor betalen.

Wat ik vreemd vind is dat Nederland de hoogte inflatie van heel Europa heeft. De hoge inflatie is vooral te wijten aan de hoge kosten voor energie. Hoe kan dat toch? blijf ik me afvragen. Wat doet Nederland dan niet goed in vergelijking met de andere Europese landen? Wij zijn toch voor een veel minder groot deel afhankelijk van Russisch gas? Ik doe mijn best om het allemaal te begrijpen maar het wil niet hard lukken. Een ding is zeker van het energieprobleem zijn we voorlopig nog niet af. Hopelijk helpt het ons sneller de energietransitie maken als gepland. Deze hoge prijzen dwingen iedereen om na te denken over de alternatieven waarbij je duidelijk keuzes moet maken: vooruit of achteruit in de tijd. Voor mij is er alleen een weg vooruit. Eerst maar eens die winter door.