Het houd me al enige tijd in zijn ban. Politici die ongegeneerd dingen staan te vertellen die niet kloppen. Hoe vaak heeft Trump nu al voor de camera’s geroepen dat Oekraïne de oorlog is begonnen om maar een willekeurig voorbeeld te noemen? De meeste mensen in Europa weten dat dit niet klopt. Er zijn mensen die de Amerikaanse president corrigeren maar dat wordt ze beslist niet in dank afgenomen. Deze week zag ik een Geert Wilders ook weer schaamteloos dingen beweren waarvan vrijwel iedereen weet dat het niet zo is. Hoe komt het toch dat dit soort mensen hier gewoon mee weg komen? Het is me volkomen duidelijk dat het politieke retoriek is die naadloos in zijn straatje past. Bij Trump idem dito. Maar het wordt geslikt voor zoete koek.
Deze week kon de vlag uit omdat Geertje zelf de stekker uit zijn extreem rechtse kabinet heeft getrokken. Maar daar staat tegenover dat we nog zeker een jaar met een demissionair kabinet door moeten die geen mandaat hebben om serieuze beslissen te nemen. Als er al belangrijke knopen moeten worden doorgehakt zullen ze een meerderheid in de kamer moeten bij elkaar lobbyen. Met lede ogen kijk ik naar de komende verkiezingscampagne. Het laat zich nu al raden dat de PVV weer campagne gaat voeren met het speerpunt op asiel en immigratie. Dan staat meneer Wilders weer heel erg roeptoeterend leugens over dit onderwerp te verspreiden en naar zich laat aanzien trappen hier weer zoveel onnozelen in. Dit is de groep Nederlanders die zich niet verdiept in kranten of talkshows; laat staan een debat in de Tweede volgt. Die zien op enig moment een TikTok filmpje met Geert waar hij zijn leugens verspreid en niemand die hem een strobreed in de weg legt. Het gevolg is dat deze spreuken voor waar worden aangenomen. De simpele zielen vergeten gemakshalve dat geen enkele van zijn vorige verkiezingsbeloftes is waargemaakt.
Waarheid wat is dat? Laat ik stellen dat het een enorm rekbaar begrip is. Natuurlijk is een en een twee, iets anders is een leugen. Maar bij de vraagstelling wat is waarheid, is er een constructivistische of subjectieve benadering. Volgens deze vraag is geen “absolute” waarheid. Er wordt uitgegaan dat elke waarheid een interpretatie van de werkelijkheid is. Met deze definitie kan ik in elk geval uit de voeten wat betreft de uitspraken van verschillende politici. Maar het kan niet mijn woede en frustratie wegnemen wat betreft hun interpretatie van de werkelijkheid. In mijn ogen blijft het een grove leugen.
Al lang ben ik me bewust van het feit dat waarheid een buigzaam dingetje is. In mijn omgeving zie ik dat mensen hun eigen waarheid creëren. Bij gebrek aan informatie worden zaken ingevuld, toegedicht en verondersteld. Hiermee wordt dus “hun eigen” waarheid gecreëerd. Niet zelden dat deze “waarheid” iets naast de werkelijkheid ligt maar als je de werkelijkheid niet kent, zul je je eigen waarheid te vuur en te zwaard verdedigen. Uit ervaring kan ik zeggen dat je deze discussie niet moet willen voeren. Ik ga ze in elk geval uit de weg maar af en toe stel ik vragen want het interesseert me soms mateloos hoe mensen in hun eigen bubbel geloven. We leven in een tijd waarin discussies amper meer mogelijk zijn. Overal ter wereld zien we het populisme groeien. Politici die met aansprekende oneliners hun verkiezingssuccessen boeken. Met een groeiend afgrijzen zie ik de verkeerde man in Polen winnen. Nog akeliger vind ik het gegeven dat de Amerikaanse regering de extreem rechtse AfD steunt. In het zelfde vriendenclubje hoort ook Victor Orban uit Hongarije thuis. Allemaal vriendjes van onze Geert Wilders.
Tegen het licht van waarheid of leugen vraag ik me serieus af hoe het toch mogelijk is dat zoveel mensen deze ideologie als hun waarheid omarmen? Hoe is deze hersenspoeling verlopen? Er moet informatie hun kant uit zijn gegaan dat hun waarheid is geworden en waardoor ze een ongelooflijke haat hebben ontwikkeld naar alle mensen die niet uit hun land komen. Op het dossier immigratie drijven alle populisten. Niet alleen hier in Nederland maar in heel Europa. Het maakt niet uit waar je in Europa komt, de samenstelling van de bevolking is veranderd. Overal, maar ook echt overal zie je mensen uit Afrika en het Midden-Oosten. Ja, zij hebben de oversteek naar West Europa gemaakt met de hoop op een betere toekomst. Dat mensen emigreren met de hoop op een beter leven is iets van alle tijden. Landen als de Verenigde Staten van Amerika zijn er groot door geworden. Maar de trots op de Melting Pot is verdwenen en omgeslagen in haat naar immigranten, niet alleen daar maar ook hier. Racisme is blijkbaar een gegeven dat niet kan worden uitgeroeid. Nog steeds voelen bepaalde mensen zich beter als anderen en bestaat slavernij nog steeds. Nu heeft het een andere naam maar nog steeds zijn goedkope arbeidskrachten nodig. Dat zijn dan mensen uit armere landen die we amper een goedkope huisvesting en honorering gunnen. Is dit mijn waarheid of een leugen?
